با توجه به منابع ديني، يعني قرآن و سيرة پيشوايان معصوم، دين اسلام موافق شادي و نشاط بوده، البته اين شادي افراطي و تفريطي نيست بلكه در چارچوب نگاه تعديلي قابل رهيابي است.
با كند و كاو در نظريات دانشمندان و متون معتبر ميتوان موارد ذيل را در زمرة عواملي بر شمرد كه حالت شادي و نشاط را در انسان پديد ميآورند: 1. ايمان 2. رضايت و تحمل 3. پرهيز از گناه 4. مبارزه با نگراني 5. تبسم و خنده 6. مزاح و شوخي 7. بوي خوش 8. خودآرايي 9. پوشيدن لباسهاي روشن
10. حضور در مجالس شادي 11. ورزش 12. اميد به زندگي 13. كار و تلاش 14. سير و سفر 15. تفريح 16. تلاوت قرآن 17. تفكر در آفريدههاي خداوند 18. صدقه دادن 19. نگاه كردن به سبزهها و ...
اسلام با توجه به نيازهاي اساسي انسان، شادي را تحسين و تأييد كرده است. قرآن كه يكي از بهترين و مستحكمترين منابع اسلام بهشمار ميرود، زندگي با نشاط و شادي را نعمت و رحمت خدا تلقي معرفي نموده است. توصيفات قرآن در خصوص بهشت نيز حاكي از اين واقعيت است كه اسلام بر نشاط مهر تأييد نهاده است. زيرا باغهاي زيبا، آبهاي زلال و روان، نرمترين پارچهها، برترين ديدنيها و ... كه قرآن در وصف بهشت ترسيم ميكند همه جز عوامل شادي و نشاط بهشمار ميروند و خداوند براي شاد كردن انسانها بهشت را اينچنين قرار داده است.
قرآن در فراز ديگري، برخي عوامل شادي را مخصوص مؤمنان دانسته است. در آية 32 سوره مباركه اعراف ميفرمايد:
«بگو اي پيغمبر، چه كسي زينت و آرايش و زيباييهايي را كه خداوند از درون طبيعت براي بندگانش بيرون كشيده، حرام كرده است؟ بگو اين مواهب پاك و اين زيباييها براي مردم با ايمان در همين زندگي دنيا و در زندگاني جاويد آخرت قرار داده شده است.
از زبان معصومان نيز ميخوانيم:
رسول اكرم(ص) : «مؤمن شوخ و شاداب است.»
حضرت علي (ع) : «شادماني گشايش خاطر ميآورد. اوقات شادي غنيمت است.»
امام صادق(ع) : «هيچ مؤمني نيست كه شوخي در طبع او نباشد. شوخطبعي بخشي از حسن خلق است.»
امام رضا(ع) : «كوشش كنيد اوقات شما چهار زمان باشد، وقتي براي عبادت و خلوت با خدا، زماني براي تأمين معاش، وقتي براي معاشرت با برادران مورد اعتماد و زماني را هم به تفريحات و لذايذ اختصاص دهيد و از شادي ساعتهاي تفريح نيروي لازم براي عمل به وظايف وقتهاي ديگر را تأمين كنيد.»
پارهاي از احاديث، علاوه بر دستورهاي كلي درباره اهميت شادي و نشاط، دستورالعملهاي خاصي نيز براي حفظ و پرورش اين حالت مانند پيادهروي، سواركاري، شنا، نگاه كردن به سبزهها، خوردن و نوشيدن، مسواك كردن،شوخي، خنده و ... بيان ميكنند.
رسول گرامي اسلام كه اسوه حسنه تمام مردمان معرفي شده است ميفرمايد: «من هم مانند شما بشري هستم كه قهراً شوخي و مزاح ميكنم» و يا ميفرمايند: «من شوخي ميكنم، ولي در گفتارم جز حق و راست نميگويم.»
خنده ارزشي در اسلام، خنده متفكرانه و حكمي است، يعني خندهاي كه در پرتو آن حكمتي اخلاقي، اجتماعي، اعتقادي، فقهي و ... مبادله شود.