ترس از خدا
1- ابتدا باید توجه کنیم که معناى ترس از خدا چیست؟ ترس از خدا به معناى ترس از مسؤولیتهایى است که انسان در برابر او دارد. ترس از این که در اداى رسالت و وظیفه خویش کوتاهى کند و به خوبى انجام وظیفه نکند و به عبارتى ترس از گناهان خود است. حضرت على (ع) در این زمینه مىفرماید: «ولا یخافنّ الا ذنبه هیچ یک از شماترس نداشته باشد مگر از گناه خویش»
2- سرچشمههاى ترس از خدا چیست؟ ترس از خدا سرچشمههاى مختلفى دارد به قرار ذیل:
الف) همان اعمال ناپاک و افکار آلوده سبب ترس مىگردد.
ب) مقربان به خاطر قرب به ذات پاکش کمترین ترک اولى و غفلت مایه وحشت آنها مىشود
ج) گاه مقربان هنگامى که به تصور آن ذات نامحدود و بىپایان را مىکنند و در مقابل به قصور ذاتى خود نظر کرده و حالت خوف به آنها دست مىدهد (خوف از قصور) خداوند در این زمینه مىفرماید: «الذین اذا ذکراللّه وجلت قلوبهم آنها کسانى هستند که وقتى نام خدا برده مىشود دلهایشان مملو از خوف پروردگار مىگردد»،
بنا بر آنچه بیان شد مى توان به برخى از راه هاى افزایش «ترس از خدا» را چنین بیان کرد:
1- هر روز پس از اتمام فعالیت هاى عادى و قبل از رفتن به بستر و خوابیدن، افکار و اعمال روزانه خودرا محاسبه کنیم و اعمال ناصحیح و گناه آلود و لغزش هاى خود را بررسى کرده و به خود متذکر شویم و زشتى آن را براى خود مجسم نماییم.
2- هر چه بیشتر درباره انواع گناهانى که از انسان مى تواند صادر شود، مطالعه نماییم و پیامدهاى منفى، عوارض سوء دنیوى و عقاب هاى اخروى آن را از نگاه روایات و آیات قرآن مورد توجه قرار دهیم تا زشتى و قبح گناه و لغزش ها در ذهنمان بیشتر جایگزین شود.
3- درباره عظمت و بزرگى خداوند بیش از گذشته مطالعه و تفکر کنیم. زیرا هر چه بیشتر درباره عظمت خداوند و علم گسترده و فراگیر او و نیز قدرت وصف ناشدنى اش آگاهى داشته باشیم کمتر از انسان لغزش و گناه سر خواهد زد. معمولا انسان ها در حال غفلت از مقام و عظمت و اوصاف علم و قدرت خداوند مرتکب خلاف مى شوند اگر کسى شناخت کافى از خداوند و اوصاف جلال و جمال خداوند داشته باشد و از آن شناخت غفلتى نداشته باشد، احتمال سرپیچى اش بسیار کم است به همین جهت است که وقتى مى دانیم کسى ما را مشاهده مى کند مرتکب خلافى نمى شویم.
4- نشست و برخاست و مجالست با افرادى که دیدار و نگاه به آنها شما را به یاد خداوند متعال مى اندازد.
5- انتخاب دوستان و هم اتاقى ها و هم درسى هایى که متدین و پاى بند اصول اخلاقى و ارزشى هستند و از گناه کردن واهمه دارند و گناه و لغزش هر چند کوچک و اندک باشد برایشان بسیار زشت و ناپسند است و در صدد انجام واجبات و ترک محرمات هستند.
6- مطالعه آیاتى که در مورد عذاب و عقاب گناهکاران در قرآن آمده.
7- آیاتى که در توصیف جهنم و اهل جهنم آمده.
8- آیات مربوط به معاد و روز حساب رسى دقیق از همه اعمال و رفتار.
9- توجه به ضعف و ناتوانى خود در مقابل بلایا و مصیبت ها و مشکلات دنیوى و مقایسه عذاب دنیوى با عذاب اخروى.
10- مطالعه حالات ائمه (ع) و اولیاء و بزرگان دین در زمینه خوف از خدا و نگرانى آنها از عذاب روز قیامت، عذاب قبر و عالم برزخ.