خود کفایی اقتصادی
در فرهنگ اسلامی آموزش دیگران برای دست یابی به خود کفایی و اعتماد به نفس مساله مهمی است. چنین فرهنگی در برخی از فرهنگ ها نیز وجود دارد. در ضرب المثل چینی آمده است که به جای دادن ماهی به فقیر به او ماهیگیری یاد بدهید.
این مساله در اسلام به طور عمل آموزش داده شده و پیامبر(ص) خود این گونه آموزش های به فقیران را در دستور کار خویش قرار داده بود. به نظر می رسد که کمیته امداد امام خمینی (ره) نیز می بایست همین را بپیماید و ظاهرا در بخشی این گونه عمل شده است. روزی به رسول خدا صلیاللهعلیهوآله خبر رسید که یکی از مسلمانان انصار (اهل مدینه)، نیازمند و فقیر شده است.
پیامبر به خانه او رفت و فرمود: در خانه چه داری؟ هرچه داری، بیاور و آن را کوچک نشمار.
او یک فرش کمارزش و یک کاسه آورد.
پیامبر به مردم فرمود: چه کسی اینها را میخرد؟ شخصی گفت: من آنها را به یک درهم خریدارم.
پیامبر فرمود: چه کسی بیشتر میخرد؟ شخصی آنها را به دو درهم خرید.
پیامبر دو درهم را گرفت و به آن مسلمان فقیر داد و فرمود: با یک درهم آن زندگی روزانهات را تأمین کن و با درهم دیگر، یک تیشه بخر.
او رفت و تیشهای خرید و نزد پیامبر آورد. پیامبر آن را محکم کرد و به او داد و فرمود: این تیشه را بگیر و به بیابان برای خارکنی برو. هیچگاه کار را کوچک و ناچیز نشمار و در بیابان هرگونه تیغ و خار و هیزم دیدی، جمعآوری کن و به فروش برسان.
او پانزده روز به همین کار ادامه داد و هیزم جمع میکرد و به شهر میآورد و میفروخت. پس از آن، زندگیاش از همین راه سامان گرفت و خرج زندگی خود و خانوادهاش را تأمین کرد.
پس پیامبر به او فرمود: این کار برای تو بهتر از آن است که (صدقه بگیر شوی و در نتیجه) در روز قیامت وارد محشر شوی، در حالی که در چهرهات خراش صدقه باشد.